Προστασία, όχι ελάττωμα

Κάποιος περιγράφει μια απώλεια με εντυπωσιακή ακρίβεια, αλλά χωρίς να μπορεί να πει πώς είναι για τον ίδιο. Κάποιος άλλος κάνει ένα αστείο μόλις μια συζήτηση γίνει προσωπική. Αυτές οι κινήσεις μπορεί να βοηθούν να κρατηθεί μια ανεκτή απόσταση από κάτι δύσκολο. Δεν είναι αυτομάτως προσποίηση ή αδιαφορία.

Με τον όρο «άμυνα», η ψυχοδυναμική σκέψη περιγράφει συχνά ασυνείδητους τρόπους διαχείρισης συναισθημάτων και συγκρούσεων. Δεν είναι κάτι που έχουν μόνο οι άλλοι ούτε ένα ελάττωμα που ο θεραπευτής πρέπει να αποκαλύψει. Οι άμυνες είναι μέρος της ψυχικής ζωής.

Πότε ένας γνώριμος τρόπος δυσκολεύει

Μια προστασία δυσκολεύει περισσότερο όταν γίνεται ο μόνος διαθέσιμος τρόπος. Η απόσταση μπορεί να αποτρέπει την έκθεση, αλλά να μη μας επιτρέπει να δεχτούμε φροντίδα. Η διαρκής λογική εξήγηση μπορεί να οργανώνει την εμπειρία, αλλά να αφήνει το συναίσθημα χωρίς συνομιλητή.

Η ερμηνεία μιας συμπεριφοράς δεν είναι βεβαιότητα. Μια αντίδραση μπορεί να έχει διαφορετικές σημασίες ανάλογα με την προσωπική ιστορία και τη συγκεκριμένη σχέση.

Η θεραπευτική διερεύνηση

Η θεραπεία δεν έχει στόχο να σας αφήσει απροστάτευτους. Μια ερμηνεία που ακούγεται έξυπνη αλλά δεν συνδέεται με τη δική σας εμπειρία δεν είναι από μόνη της χρήσιμη. Χρειάζεται χρόνος για να καταλάβουμε τι εξυπηρετεί μια άμυνα και τι θα επέτρεπε να υπάρχει λιγότερη ανάγκη γι’ αυτήν.

Μπορεί να παρατηρήσουμε μαζί και τι συμβαίνει στη συνάντηση: πότε ζητάτε να αλλάξουμε θέμα, πότε προσπαθείτε να δώσετε μια «σωστή» απάντηση, πότε νιώθετε ότι πρέπει να φαίνεστε καλά. Τίποτε από αυτά δεν έχει μία υποχρεωτική σημασία. Αποτελεί αφορμή για ερώτηση, όχι για ετυμηγορία.

Άννα Μωραΐτη